እየተገባደደ ያለው የምስራቅ አፍሪቃ የትራንስፖርት ኮሪደርና ለውጥ የናፈቃት ኤርትራ

ከኬንያ ላሙ ወደብ በመነሳት በደቡብ ሱዳን ወደ ኢትዮጵያ የሚደርሰውን የምስራቅ አፍሪካ የትራንስፖርት ኮሪደር ለመተግበር ደቡብ ሱዳን ስትራቴጂክ ፕላን ማዘጋጀቷ ተሰምቷል፡፡

ከኬንያ ላሙ ወደብ በመነሳት በደቡብ ሱዳን ወደ ኢትዮጵያ የሚደርሰውን የምስራቅ አፍሪካ የትራንስፖርት ኮሪደር ለመተግበር ደቡብ ሱዳን ስትራቴጂክ ፕላን ማዘጋጀቷ ተሰምቷል፡፡ እየተገባደደ ያለው የምስራቅ አፍሪቃ የትራንስፖርት ኮሪደርና ለውጥ የናፈቃት ኤርትራ መጻኢ ዕድል አነጋጋሪ እያደረገው ነው፡፡

ደቡብ ሱዳን ቅድማያ ከምትሰጣቸው 16 ፕሮጀክቶች መካከል አንዱ እንደሆነ የተነገረው ከሪደሩ፣ ምስራቅ አፍሪካን ከከምዕራብ አፍሪካ የሚያገናኝ ነው፡፡ የዚህ ኮሪደር አካል የሆነው ከላሙ ወደብ እስከ ኢሲሎ ያለው 500 ኪሎ ሜትር የሚረዝም መንገድ እየተገነባ ሲሆን፣ ከኢሲሎ በሞያሌ ሀዋሳ የሚደርስ 500 ኪሎ ሜትር የሚደርስ መንገድ ግንባታው ተጠናቅቋል፡፡

ደቡብ ሱዳን ቅድሚያ የምትስጣቸውን 16 ፕሮጀክቶች አስመልክቶ ከአገሪቱ ሚንስትሮች ጋር እንደተወያዩ ያስታወቁት በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን የአፍሪካ ንግድ ማዕከል ዋና አማካሪ አዲይንካ አዲዬሚ፣ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ለአገሪቱ ድጋፍ እንደሚደርግ አስታውቀዋል፡፡

ይሁንና የሚገነባው መንገድ ምን ያህል ርዝመት እንዳለውና ስለተመደበለት በጀት የተባለ ነገር የለም፡፡

ኹሉም ፕሮጀክቶች የኮሪደሩን እንቅስቃሴ የሚያሳልጡ ናቸው ያሉት አማካሪው፣ ዓለም ባንከ በተለይም በመንገድ፣ ኃይልና ግብርና ዘርፍ ድጋፍ ለማድረግ መስማማቱን ተናግረዋል፡፡

ከአዲስ አበባ ሀዋሳ ድረስ እየተገነባ ያለው የፍጥነት መንገድ የትራንስፖርት ኮሪደሩን ውጤታማነት ከፍ ያደርጋል የተባለ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ኬንያና ደቡብ ሱዳን የሚዘረጉ መሰረተ ልማቶች ከኬንያው ላሙ ወደብ በመነሳት ምስራቅ አፍካን ከምዕራብ አፍሪካ በየብስ ያገናኛሉ፡፡ (አዲስ ማለዳ)

TEU Twenty-foot Equivalent Unit ማለት የመርከብ ጭነት ወይም ካርጎ ኮንቴይነር መለኪያ ሲሆን አንድ TEU ማለት ሃያ ኮንቴይነር ነው። በግራፉ ላይ እንደሚታየው የላሙ ወደብ ፕሮጀክት ሲጠናቀቅ በወደቡ በኩል የሚተላለፈው ጭነት በምን ያህል እንደሚያድግ የሚያሳይ ነው።

ከጥቂት ቀናት በፊት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ የአንድ ቀን ይፋዊ የሥራ ጉብኝት በደቡብ ሱዳን ጁባ ከተማ ማድረጋቸው ይታወሳል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በጉብኝታቸው ከአገሪቱ መሪ ሳልቫ ኪር ማያርዲት ጋር በአገራቱ መካከል ስላለው የኹለትዮሽ ግንኙነት እና ቀጣናዊ ጉዳዮች ላይ መወያያታቸውና የሳልቫ ኪር ተቀናቃኝ ከሆኑት ሬክ ማቻር ጋር በመሆን ሁለቱን መሪዎች ወደ ስምምነት ማምጣታቸው ተዘግቧል።

የጠቅላዩ ጉብኝት ከወደቡ ግንባታ ጋር የተያያዘ ስለመሆኑ የተወሳ ነገር ባይኖርም በተለይ ከምዕራብ አፍሪካ የሚመጣውን የመንገድ ፕሮጀክት የምታገናኘው ደቡብ ሱዳን ጁባ በመሆኗ ፕሮጀክቱ የውይይታቸው አጀንዳ አልነበረም ለማለት አያስደፍርም የሚል አስተያየት ተሰጥቷል።

ይህ ምጽዋንና የአሰብ ወደቦችን ጥቅም ዐልባ የሚያደርግ ፕሮጀክት ኤርትራን የማያካትት ሲሆን ኤርትራ በዚህ ውስጥ መካተት የምትፈልግ ከሆነ የግድ ከኢትዮጵያ ጋር የሚያገናኛትን መስመር መዘርጋት ይጠበቅባታል። ከመሠረተ ልማት ዝርጋታው ሌላ ኤርትራ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ለውጥ ማድረግ ሌላኛዋ የቤት ሥራዋ ይሆናል። በአንዳንድ የቀጣናው ባለሙያዎች ትንታኔ መሠረት ኤርትራ ፈጣን ለውጦችን የማታደርግ ከሆነ ነጻ ከወጣች ጥቂት ዓመታት ያስቆጠረችው ደቡብ ሱዳን ጋር ለመድረስ የሚያቅታት የቀጣናው ደካማ አገር ትሆናለች ይላሉ።

የሰሜኑ ጦርነት ከተጠናቀቀ በኋላ የኢትዮጵያ ትኩረት ወደ ኢኮኖሚው በመሆኑና ለዚህም በኤርትራ ወደቦች ላይ ያላትን ፍላጎት ከጅቡቲ ሌላ ወደ በርበራ አሁን ደግሞ ወደ ላሙ ወደብ በከፍተኛ ሁኔታ ፊቷን ማዞሯ በአስመራ በኩል እጅግም ደስታን የፈጠረ አይመስልም። ጥቅም ዐልባ ከሆነው አሰብ ሌላ ምጽዋም ከኤርትራ በስተቀር የሚፈልገው የማይኖርበት ደረጃ ላይ ደርሷል።

የላሙ ወደብ እና የመሠረተ ልማት ግንባታ ሲጠናቀቅ ከአዲስ አበባ አዋሳ እስከ ሞይሌ ባለው መሥመር ላይ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ለውጥ ይኖራል ተብሎ ይጠበቃል። አዋሳ ላይ ያለው ኢንዱስትሪያል ፓርክ እና ወደ ደቡብ በሚወስደው መንገድ የሚመረቱ ፍራፍሬዎች ወደ ውጪ ምርት በቀላሉ የሚቀርቡ ሲሆን በተጓዳኝ በሚሠራው የነዳጅ ቧንቧ ኢትዮጵያ ያለ ወደብ በቀላሉ የነዳጅ ፍላጎቷን የምታሳካ ይሆናል።

ከዚህም ሌላ ኢትዮጵያ ምርቷን በምዕራብ አፍሪካ በኩል ወደ አውሮጳ፣ ሰሜን እና ደቡብ አሜሪካ እንዲሁም በምሥራቅ በላሙ የኬኒያ ወደብ በኩል ወደ ሕንድ፣ ቻይና፣ ሩቅ ምሥራቅ፣ አውስትራሊያና ኒው ዚላንድ የምታቀርብና የውጭ ምርቶችንም የምታስገባ ይሆናል።

ከዚህ ጋር በተያያዘ ይሁን በሌላ የቻይና የምስራቅ አፍሪቃ ልዩ መልዕክተኛ ሰሞኑንን አዲስ አበባ ተገኝተው ከመንግስት ጋር መክረዋል። ምክክሩም ከጁባ መልስ እንደሆነ ይታወሳል።

ጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ